घुसमट
शोषणाचे मूळ मानसिकतेत ब्राह्मणी धर्माने ज्या जाचक अटी समाजावर लादल्या त्या समाजावर इतक्या खोलवर बिंबल्या आहेत. की त्यामुळे समाज एक मोठी घुसमट सहन करत आहे. प्रत्येक जण या घुसमटीने हैराण झाला आहे. तरीही तो स्वत:च कोणा इतरांच्या घुसमटीचे कारण बनत आहे. कुटुंब हा या व्यवस्थेचा महत्वाचा दुवा असून कुटुंब संस्थेवर लादलेल्या या रूढी समाज हजारो वर्षे पाळत आलाय. त्यामुळे या रूढी समाजाच्या इतक्या अंगवळणी पडल्या आहेत की आपण आपल्याही नकळत कुणाचे तरी शोषण करत आहोत. शोषण व्यवस्थेचे घटक आहोत. शोषण व्यवस्थेला मदत करत आहोत हे व्यक्तींच्या लक्षातच येत नाही. त्याबरोबरच आपलेही शोषण होतेय आणि ते आपले प्रियजन करत आहेत. हे देखील त्याच्या लक्षात येत नाही. कारण शोषण व्यवस्थेचे मुख्य युनिट म्हणजे कुटुंब संस्था होय. आपलेच आई वडील, भाऊ बहिण, नवरा किंवा बायको, नातेवाईक, मुले, शेजारी हे आपले शोषण करत आहेत किंवा आपण आपल्या ही नकळत त्यांचेही शोषण करत आहोत. किंवा त्यास हातभार लावत आहोत हे व्यक्तींच्या लक्षातच येत नाही. कसे ते पाहू. नवविवाहित जोडपे. यामध्ये महत्वाचे बंधन म्हणजे विवाह कुणाशी करावा व कुण...
